Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest

In huize Hesterberg, in het Noord-Duitse Sleeswijk-Holstein, verloopt het uitpakken van de kerstcadeautjes jaar in jaar uit volgens hetzelfde patroon. Zodra de aanvankelijke schroom overwonnen is, storten de bewoners zich op de pakjes, rukken er de linten af, scheuren het pakpapier met hun tanden aan flarden, steken de verworven poppen, knuffels en brandweerauto’s triomfantelijk de lucht in om ze vervolgens met niet minder fanatisme uiteen te trekken, open te scheuren en kapot te slaan. En dan volgt het ontroostbare verdriet. “Een kamer in kerstsfeer die in vijf minuten in één grote puinhoop veranderde – dat vond ik schitterend.” schrijft acteur en schrijver Joachim Meyerhoff in Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest.

Meyerhoff is de jongste van de drie zonen van de geneesheer-directeur van Hesterberg, een inrichting voor kinder- en jeugdpsychiatrie. Omdat het gezin midden op het terrein van het gesticht woont, vormen de vijftienhonderd psychische gestoorde en geestelijk en lichamelijk gehandicapte patiënten zijn dagelijkse omgeving. Het geschreeuw, gejammer, wolvengehuil, gerammel en gebons dat in de nacht uit de verschillende paviljoens opklinkt, is het voor Meyerhoff geruststellende concert waarop hij inslaapt.

In Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit geweest beschrijft Meyerhoff de patiënten, de merkwaardige vriendschappen die met sommigen van hen ontstaan, de jaarlijks terugkerende feesten en de incidentele gebeurtenissen. Maar hij schrijft vooral over het gezinsleven: over zijn broers die hem voortdurend op de huid zitten en zo steevast zijn onbeheerste en zorgwekkende driftaanvallen opwekken; over zijn Italiaanse moeder die met haar zuidelijke temperament wat anders van het leven had verwacht dan in het kille noorden zonder enig sociaal leven van betekenis op het terrein van een inrichting te wonen; en over zijn vader, de spil van de inrichting, van het gezin en vooral van Meyerhoffs wereldje.

Meyerhoff adoreert als kleine jongen deze goedmoedige, dikke man, met zijn onlesbare dorst naar kennis en oplossingen voor ieder probleem. Maar natuurlijk, zoals de titel van het boek al aangeeft, valt met het ouder worden van de zoon het geïdealiseerde beeld van de vader geleidelijk aan scherven, met als grootste ontgoocheling de ontdekking van diens dubbelleven.

Humor, pijn en oog voor detail zijn de ingrediënten waarmee Meyerhoff zijn herinneringen reconstrueert. Zo ontstaat een liefdevolle en aangenaam leesbare geschiedenis van zijn coming of age in een bijzondere omgeving.

 

Joachim Meyerhoff: Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest

Vertaald uit het Duits door Josephine Rijnaarts

Signatuur; 312 pagina’s; € 19,95

ISBN 9 789056 725082